Rozdzielność majątkowa - Intercyza u notariusza

Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego między małżonkami powstaje z mocy ustawy wspólność majątkowa, która obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w trakcie jego trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich. W celu zmiany stosunków majątkowych współmałżonków może dojść do podpisania intercyzy u notariusza.

Czym dokładnie jest intercyza?

Umowa majątkowa małżeńska, która jest potocznie nazywana intercyzą, to umowa zawierana między małżonkami lub osobami planującymi zawrzeć związek małżeński, prowadząca do wprowadzenia odmiennego niż ustawowy, majątkowego ustroju małżeńskiego. Jest ona sporządzana w formie aktu notarialnego przez notariusza, przed lub po zawarciu małżeństwa.

W interesie małżonka leży poinformowanie wierzycieli o fakcie zawarcia intercyzy u notariusza, a także o jej rodzaju, ponieważ zgodnie z art. 471 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonek może powoływać się w stosunku do innych osób na umowę majątkową małżeńską, kiedy jej zawarcie i rodzaj były tym osobom wiadome. Warto podkreślić, że tego rodzaju umowa majątkowa małżeńska nie może mieć mocy wstecznej. Oznacza to, że współmałżonkowie nie mogą odpowiadać za zobowiązania, które powstały przed datą zawarcia umowy.

Jakie wyróżnia się rodzaje intercyzy?

Obowiązujące przepisy prawne zakładają następujące rodzaje intercyzy:

  • umowa wyłączająca wspólność majątkową (czyli taka, która wprowadza rozdzielność majątkową lub rozdzielność z wyrównaniem dorobków),

  • umowa, która rozszerza wspólność majątkową,

  • umowa, która ogranicza wspólność majątkową,

  • umowa mająca na celu przywrócenie wspólności ustawowej.

Każda zawarta majątkowa umowa małżeńska za wolą współmałżonków może zostać zmodyfikowana lub całkowicie rozwiązana. Dla ważności umowy majątkowej małżeńskiej konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego zgodnie z art. 471 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Czy intercyza może zostać zawarta bez zgody współmałżonka?

Do zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej, jaką jest intercyza, niezbędne jest istnienie zgodnej woli obydwojga małżonków. Prowadzi ona do zastąpienia ustawowego ustroju wspólności majątkowej innym ustrojem, a zgoda wyrażona przez współmałżonków jest jedyną konieczną przesłanką do sporządzenia takiej umowy. Jeśli zatem między małżonkami nie ma zgody co do stosunków majątkowych, wówczas muszą pozostać w ustroju wspólności majątkowej lub ustanowić rozdzielność na drodze sądowej.

Jakie są koszty podpisania intercyzy?

Koszty sporządzenia intercyzy u notariusza są uzależnione przede wszystkim od tego, czy dokument ten jest podpisywany jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego, czy już po. Dla narzeczonych będzie to koszt w wysokości ok. 550 zł (w skład tej kwoty wchodzi stawka taksy notarialnej za przygotowanie aktu notarialnego i podatek od czynności cywilnoprawnych).

W przypadku, kiedy zdecydujemy się na podpisanie intercyzy po ślubie, sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana, gdyż jej koszty rosną wraz z wartością majątku posiadanego przez współmałżonków. Przykładowo, jeśli wartość majątku zostanie oszacowana na kwotę 3000 zł – zapłacimy 100 zł. Gdy majątek osiągnie większą sumę, wówczas koszty sporządzenia intercyzy u notariusza przedstawiają się następująco:

  • do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł,

  • do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej sumy 10 000 zł,

  • do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł,

  • do 1 000 000 – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki z 60 000 zł,

  • do 2 000 000 – 4 770 zł + 0,2% od nadwyżki z kwoty 1 000 000 zł.

O czym należy pamiętać, decydując się na intercyzę u notariusza?

W celu zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej w kancelarii notarialnej nie trzeba wcześniej wypełniać żadnych wniosków. Wystarczy umówić się na spotkanie, a na wizytę zabrać ze sobą takie dokumenty jak:

  • dane osobowe współmałżonków: imiona, nazwiska, imiona rodziców, adres, seria i numer dowodu tożsamości, numer Pesel, określenie stanu cywilnego,

  • akt małżeństwa lub informacje o planowanym wstąpieniu w związek małżeński (w sytuacji, kiedy umowa jest zawierana przed zawarciem małżeństwa).